İlmek İlmek Anadoludakiler Projesiyle Unutulmaya Yüz Tutan Miras Geleceğe Taşınıyor…
Mevlana Kalkınma Ajansı 2024 Yılı Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı - Anadoludakiler kapsamında desteklenen ve Muradın Olsun Derneği tarafından Karatay Belediyesi ve Hadim Belediyesi iş birliğinde yürütülen “İlmek İlmek Anadoludakiler İle Kenevirden Hadim Bezine” projesinin açılış ve sergi töreni gerçekleştirildi.
Karatay Kültür Merkezi’nde düzenlenen programa Karatay Kaymakamı Cengiz Ayhan, Mevlana Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Dr. İhsan Bostancı, Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Hadim Belediye Başkanı Mehmet Çetiner, kamu kurum ve kuruluşlarının il müdürleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve çok sayıda davetli katılım sağladı.
Programın açılışında hayata geçirdikleri proje ile ilgili konuşan Muradın Olsun Derneği Başkanı Fatma Çakmak, “Öncelikle bizleri bu mutlu günümüzde yalnız bırakmadığınız için burada bulunan herkese teşekkür etmek istiyorum. 2024 yılında başladığımız proje serüvenimizin bu günlere geldiğini ve somut ürünlerin ortaya konulduğunu görmek dernek başkanı olarak beni ve üyelerimizi ziyadesiyle onurlandırdı. Onlarca kadının iki yıllık emeği bugün burada sizlerin huzurlarında sergileniyor ve bu biz Anadolu Kadınları için büyük bir gurur vesilesi. 2024 yılında Mevlana Kalkınma Ajansımızın SOGEP-Anadoludakiler Programına başvurumuzun kabulü ile başlayan süreç bugün kocaman bir üretim hikayesine dönüştü. Projenin startını verdiğimiz günden bugüne kadar hiç durmadık, yılmadık, çalıştık ve başardık. Atölyemizin kurulmasının ardından Hadim ilçemizde bulunan kadınlarımıza Müjgan teyzemizden bizlere miras kalan dokuma kültürünü usta eğitmenler aracılığı ile yeni nesillere aktarmak için kollarımızı sıvadık ve onlarca kadına eğitimler vererek bu kadim geleneğin hem yaşatılmasına hem de geleceğe aktarılmasına gayret gösterdik. Geçmişte geri dönüştürülebilir pamuk ipliklerden yapılan dokuma sanatını günümüzde here geçen gün kullanım alanı yaygınlaşan kenevir ipinden yapmaya karar verdik ve bunda da başarılı olduk. İlerleyen zamanlarda ise üretilen bu ürünlerin satılarak hem kadınlarımıza gelir elde edilmesi hem de sürekliliğin sağlanması amacıyla farklı satış kanalları bulmaya çalıştık. Cumhurbaşkanımızın eşleri Emine Erdoğan Hanımefendi ve Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğümüz tarafından çeşitli illerde üst düzey katılımlarla gerçekleştirilen organizasyonlarda yer alarak dernek olarak ürettiğimiz ürünleri buralarda tanıtmaya ve yeni satış kanalları oluşturmaya gayret gösterdik. Gelinen noktada ise artık biz kocaman bir aileyiz ve onlarca üyemizle üretim yapan bir kooperatifiz. Bu süreçlere gelmek elbette ki kolay olmadı ama ne zaman yorulsak Mevlana Kalkınma Ajansımızın, Karatay Belediyemizin, Hadim Belediyemizin, Kaymakamlıklarımızın desteklerini hep arkamızda hissettik. Ben bu duygu ve düşüncelerle bizlerden desteklerini esirgemeyen Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğümüze, Mevlana Kalkınma Ajansımıza, Karatay Belediyemize, Hadim Belediyemize, Kaymakamlıklarımıza, üyelerimize ve projemizin ete kemiğe bürünmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.
Ardından kürsüye gelen Mevlana Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Dr. İhsan Bostancı da, “Sizlerin de malumları olduğu üzere “Kalkınma Yerelden Başlar” anlayışıyla sorumlu oldukları bölgelerin her açıdan gelişmesine katkı sunmak amacıyla çalışmalarını sürdüren kalkınma ajansları, kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren, destekleyici, koordinatör ve katalizör olarak faaliyet gösteren kalkınma birimleridir. Ajansların yürüttüğü çalışmalar arasında kültürel değerlerimizin ve yerel ürünlerimizin katma değerli bir hale getirilmesi ve korunarak yeni nesillere aktarılması önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda hayata geçirilen en anlamlı vizyonlardan biri de Cumhurbaşkanımızın kıymetli eşleri Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde başlatılan ve Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü tarafından koordine edilen Anadoludakiler programıdır. Bu program; Anadolu’nun, yerel ve geleneksel ürünlerini, kültürel mirasını ve zanaatlarını destekleyerek yerel kalkınmaya omuz vermeyi hedefleyen çok kıymetli bir adımdır. Anadolukiler programının amacı; topraklarımızın tarımsal bereketini, mutfak kültürümüzün birikimini ve zanaatkârlarımızın becerilerinin zenginliğini; hikâyeler ile görünür kılmaktır. Bu kapsamda, ülkemizin kültürel değerlerinin yaşatılması, saklı hazinelerin gün yüzüne çıkarılması ve sonraki kuşaklara aktarılması amacıyla ülkemizin her köşesinde birbirinden kıymetli pek çok proje hayata geçirilmekte, bu değerlerin tanıtımı için farklı ölçeklerde etkinlikler düzenlenmektedir. Bunlardan birisi de geçtiğimiz yıl tam da bu zamanlarda birleşmiş milletler 80. genel kurul toplantısı vesilesiyle New York Türkevi’nde düzenlenen “Anadoludakiler: Kapıların Ardındaki Hazineler” sergisidir. Emine Erdoğan Hanımefendinin ev sahipliğinde Dünya ülkelerinin liderlerinin eşleri ve üst düzey isimlerin teşrifleri ile gerçekleştirilen sergide; ülkemizin dört bir köşesinden derlenen güzide eserlerin arasında Ajansımız tarafından desteklenen ve Konya Mobilyacılar Odası tarafından kadim kündekari tekniği ile üretilen Konya Gelin Aynası da yerini almış ve kültürümüzü uluslararası sahnede gururla temsil etmiştir. Ayrıca, Anadoludakiler vizyonunun sahada somut yatırımlara dönüşmesi, girişimcilerimiz ve kooperatiflerimiz için yenilikçi fırsatlar yaratması amacıyla; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız ile Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğümüz koordinasyonunda 2024 yılında Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) bünyesinde özel bir çağrıya çıkılmıştır. İstihdam edilebilirliğin artırılması, sosyal içerme ve kurumsal sosyal sorumluluğun geliştirilmesi önceliklerini taşıyan SOGEP'in gücüyle, Anadoludakiler vizyonunun birleştiği bu özel SOGEP-ANADOLUDAKİLER çağrısı sayesinde, yerel değerlerimiz özel bir destek programına kavuşmuştur. İşte bugün bizleri bir araya getiren ve Muradın Olsun Derneği tarafından Hadim ve Karatay Belediyelerimiz ortaklığında yürütülen “İlmek İlmek Anadoludakiler İle Kenevirden Hadim Bezine” projesi, bu 2024 yılı çağrısının en anlamlı meyvelerinden biridir. Konya’nın Hadim ilçesine özgü, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel hadim bezi dokuma kültürünü yeniden üretime kazandırmayı, kültürel mirası koruyarak gelecek nesillere aktarmayı ve bu değeri kadınlarımız için bir gelir kaynağı haline getirmeyi amaçlayan bir sosyal kalkınma projesidir. Proje kapsamında, geçmişte geri dönüştürülen pamuk ipliklerinden üretilen hadim bezi; günümüzün çevreci üretim anlayışı doğrultusunda, Konya ilinde üretim izni verilen ve pilot denemelerden düzenli ekime geçen endüstriyel kenevirden üretilen kenevir ipliği ile yeniden yorumlanmış, geleneksel el sanatları modern üretim ve pazarlama anlayışıyla buluşturulmuştur. Projenin kültürel sürdürülebilirlik boyutunu güçlendiren en önemli unsurlardan biri ise; hadim bezi dokuma geleneğini özgün teknikleriyle yaşatmayı sürdüren tek usta olan, UNESCO yaşayan insan hazinesi unvanına sahip Müjgân Akdemir teyzemiz sayesinde dokuma tekniklerinin kayıt altına alınması ve yeni nesil üreticilere aktarılmasıdır. Ajansımız tarafından sağlanan 4 Milyon TL destekle hayata geçirilen proje kapsamında, Hadim ilçemizde kurulan atölyede onlarca kadına, usta eğitmenler tarafından eğitimler verilmiş ve eğitimlere katılan 15 kursiyer istihdam edilmiştir. Bununla birlikte proje kapsamında; 2026 yılı bahar aylarında; İstanbul’da düzenlenen Bollywood günleri organizasyonuna, Ankara Sheraton Hotel’de düzenlenen yaratan kadınlar organizasyonuna, üst düzey devlet protokolünün teşrifleriyle İstanbul’da gerçekleştirilen cemre çarşısı organizasyonu ile Türk mutfağı haftası etkinliğine hadim bezinden üretilen ürünler ile katılım sağlanarak tanıtımlar başarıyla gerçekleştirilmiştir. Ajans olarak destek vermekten büyük mutluluk duyduğumuz bu anlamlı projenin; Anadolu’nun köklü dokuma geleneğini günümüzün sürdürülebilir üretim anlayışıyla yeniden yorumlayarak kültürel mirasa, kadın istihdamına, bölgenin sosyal ve ekonomik gelişimine uzun vadeli katkılar sağlayacağına olan inancımız tamdır. Bu duygu ve düşüncelerle; bölgemizin gelişimine katkı sunacak, sorunlarına çözüm üretecek projelere kurum olarak desteğimizin süreceğini bir kez daha ifade ediyorum. Projenin hayata geçirilmesinde büyük emek harcayan Muradın Olsun Derneğimizin Başkanı Fatma Çakmak ve üyelerine, Karatay Belediye Başkanımız Hasan Kılca ve Hadim Belediye Başkanımız Mehmet Çetiner ve tüm ekiplerine teşekkür ediyorum. Son olarak Anadoludakiler programının emektarı Kalkınma Ajansları Genel Müdürümüz Ahmet Şimşek’e, projenin hamisi Konya Valimiz İbrahim Akın’a, projeye verdikleri destekten dolayı Sanayi Ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır’a ve Anadoludakiler programının sahipliğini üstlenen Emine Erdoğan Hanımefendi’ye şükranlarımızı sunuyor, projenin şehrimiz, bölgemiz ve ülkemiz adına hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygı ile selamlıyorum” şeklinde konuştu.
Akabinde konuşan Hadim Belediye Başkanı Mehmet Çetiner de, “Bugün burada, ilçemiz adına büyük anlam taşıyan, geçmişimizin izlerini geleceğe taşıyan çok kıymetli bir projenin lansman ve özel koleksiyon sergisinde sizlerle birlikte olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. İlmek İlmek Anadoludakiler İle Kenevirden Hadim Bezine Projesi; sadece bir üretim projesi değil, aynı zamanda kültürümüzü yaşatma, unutulmaya yüz tutmuş değerlerimizi yeniden gün yüzüne çıkarma ve bunları ekonomik değere dönüştürme vizyonunun bir ürünüdür. Bir zamanlar evlerimizin tezgâhlarında büyük emeklerle dokunan Hadim Bezi, ilçemizin hafızasında önemli bir yere sahiptir. Bugün ise bu kadim mirası çağın tasarım anlayışıyla buluşturuyor, yeniden hayat veriyoruz. Bu proje sayesinde geçmişten aldığımız ilhamı geleceğe taşıyor; geleneksel dokuma kültürümüzü modern tasarımlarla buluşturarak hem kültürel mirasımızı koruyor hem de yeni üretim ve istihdam alanları oluşturmayı hedefliyoruz. Özellikle kadınlarımızın üretime katılımını artıracak, el emeğini ekonomik değere dönüştürecek bu çalışmanın ilçemiz adına önemli bir kazanım olduğuna yürekten inanıyorum. Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz özel koleksiyon sergisi de bunun en güzel örneklerinden biridir. Her bir eser; emeğin, sabrın, kültürün ve Anadolu ruhunun ilmek ilmek işlenmiş halidir. Bu anlamlı projenin hayata geçirilmesinde bizlerle birlikte yol yürüyen Karatay Belediyemize, Mevlana Kalkınma Ajansımıza ve Muradın Olsun Derneğimize gönülden teşekkür ediyorum. Ayrıca projeye emek veren eğitmenlerimize, tasarımcılarımıza, üreticilerimize ve alın teriyle bu güzel eserleri ortaya çıkaran tüm kadınlarımıza şükranlarımı sunuyorum. Bizler inanıyoruz ki; geçmişine sahip çıkan toplumlar geleceğini daha güçlü inşa eder. Hadim olarak kültürümüzü koruyan, üretimi destekleyen ve insanımıza değer katan her projeye destek vermeye devam edeceğiz. Bu vesileyle lansman ve sergimizin ilçemize, bölgemize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyor; katılımlarınızdan dolayı her birinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.
Ardından konuşan Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca ise, “Bugün burada geçmişten geleceğe uzanan güzel bir hikâyenin yeniden yazılışına şahitlik ediyoruz. Hadim Bezi, geçmişten bugüne ulaşan kıymetli bir mirasımızdır. Sadece bir kumaş değildir. Her ilmeğinde bu toprakların emeği, kültürü ve zarafeti vardır. Fakat zaman içerisinde unutulmaya yüz tutan bu değerimizi yeniden gün yüzüne çıkarmak, onu yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak hepimizin ortak sorumluluğudur. “İlmek İlmek Anadoludakiler ile Kenevirden Hadim Bezine Projesi” işte böyle bir anlayışın ürünüdür. Projenin bir diğer önemli tarafı ise Hadim Bezi’nin, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde yürütülen ve yerel üreticilerin desteklenmesini, geleneksel değerlerin yaşatılmasını ve Anadolu’nun yerel potansiyellerinin ortaya çıkarılmasını amaçlayan Anadoludakiler Platformu’na kazandırılmasıdır. Bu vesileyle geçmişten gelen bir değerimiz sadece korumuyor; onu yeni üretim imkânlarıyla buluşturarak geleceğe hazırlanıyor. Bizim için projenin en kıymetli taraflarından biri de kadın emeğini merkeze almasıdır. Hadim’de hanım kardeşlerimizin üretimin içinde olması, kendi emeğiyle değer ortaya koyması ve aile ekonomisine katkı sağlaması çok anlamlıdır. Bu güzel çalışmada başta Hadim Belediyemiz olmak üzere, Karatay Belediyemiz, Mevlâna Kalkınma Ajansımız ve projenin başvuru sahibi olan Muradın Olsun Sosyal Sanat, Kültür ve Eğitim Dayanışma Derneği önemli bir iş birliği ortaya koyuyor. Yeryüzü Kadınları Kooperatifi bünyesindeki hanım kardeşlerimizin de üretilen kenevir kumaşları üzerine yaptıkları çalışmalarla bu sürece değer kattıklarını özellikle ifade etmek isterim. Bir başka güzellik de, geçmişin tecrübesiyle bugünün imkânlarının aynı zeminde buluşmasıdır. Kenevirden elde edilen doğal lif, geleneksel dokuma kültürümüzle birleşiyor; ortaya hem kültürel hem de ekonomik bir değer çıkıyor. Karatay Belediyesi olarak biz de kardeş belediyemiz Hadim’in bu güzel yolculuğunda yanındayız. Üretilen ürünlerin Karatay’daki turizm tesislerimizde tanıtılması ve satışa sunulmasıyla Hadim Bezi’nin daha geniş kitlelerle buluşmasına katkı sağlayacağız. İnanıyorum ki bugün burada atılan her ilmek, yarın çok daha büyük bir hikâyenin parçası olacak. Çünkü bir şehri güçlü kılan yalnızca sahip olduğu imkânlar değil; kendi değerini bilmesi, emeğine sahip çıkması ve geçmişinden aldığı mirası geleceğe taşıyabilmesidir. Hadim Bezi de bu anlamda bizim için güzel bir vefa örneğidir. Bu güzel projede emeği bulunan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımıza, Mevlâna Kalkınma Ajansımıza, Hadim Belediyemize, Muradın Olsun Sosyal Sanat, Kültür ve Eğitim Dayanışma Derneğimize, Yeryüzü Kadınları Kooperatifimize ve alın terleriyle bu eserleri ortaya koyan hanım kardeşlerimize teşekkür ediyorum” ifadelerine yer verdi.
Son olarak kürsüye gelen Karatay Kaymakamı Cengiz Ayhan da, “Böylesine kıymetli ve bir o kadar da anlamlı bir projenin açılışında yer almanın mutluluğunu hep birlikte yaşıyoruz. Bir tarafta kamu, bir tarafta yerel yönetimlerimiz ve bir tarafta da özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarımız bir araya gelerek bölgenin kadınlarına aş olacak, iş olacak bir proje ortaya koymuş durumda. Geleneksel dokuma kültürünü modern teknik ve yöntemlerle yeniden yorumlayan bu proje bir yandan kadınlarımızın istihdamını kolaylaştırırken diğer yandan da Anadolu’nun saklı hazinelerini gün yüzüne çıkarması açısından da son derece önem arz ediyor. Projeye, Kalkınma Ajansımızın, Karatay ve Hadim Belediyelerimizin yanı sıra daha pek çok kurumun dokunması, desteklemesi yerel kalkınma örneği olarak karşımıza çıkmaktadır. Bizler de Karatay Kaymakamlığı olarak gerek bu projeye gerekse de bunun gibi diğer projelere destek olmaktan mutluluk duyacağımızı ifade etmek istiyorum. Projemizin şehrimiz, bölgemiz ve ülkemiz adına hayırlı olmasını diliyorum” dedi.
Konuşmaların ardından protokol üyeleri ve katılımcılar, proje kapsamında kenevirden üretilen ürünleri gezerek dernek başkanı Fatma Çakmak’tan bilgiler aldı.